Romatoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Mehmet Sayarlıoğlu, stresli dönemlerde veya soğuk havaya maruz kalındığında el ve ayak parmak uçlarında ortaya çıkan ani mavi-mor renk değişikliklerinin Raynaud Fenomeni (Sendromu) belirtisi olabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Sayarlıoğlu, bu durumun özellikle genç kadınlarda daha sık görüldüğünü ifade etti.

Raynaud Fenomeni’nin, ısı değişiklikleri ve strese bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Sayarlıoğlu, toplumda görülme oranının yüzde 3-5 civarında olduğunu söyledi. Hastalığın temel belirtisinin, soğuk ya da stresle birlikte el ve/veya ayak parmak uçlarında oluşan geçici mavi-mor renk değişiklikleri olduğunu vurgulayan Sayarlıoğlu, bu durumun kan damarlarında meydana gelen daralmaya bağlı geliştiğini kaydetti. Soğuk havalarda normalde vücudun ısı kaybını azaltmak için damarların daraldığını ancak Raynaud hastalığında bu sürenin uzadığını, bunun sonucunda oksijen seviyesinin düşerek deride renk değişikliği oluştuğunu ifade etti. Daha sonra damarların yeniden genişlemesiyle parmakların pembe-kırmızı renge döndüğünü aktardı.

Raynaud hastalığının bazen tek başına görülebileceğini ve buna birincil (primer) Raynaud Fenomeni adı verildiğini belirten Sayarlıoğlu, bu tipte genetik yatkınlığın da olabileceğini söyledi. Birincil Raynaud’un genellikle iyi seyirli olduğunu ve ciddi sorunlara yol açmadığını dile getirdi.

Bazı durumlarda ise Raynaud Fenomeni’nin başka hastalıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkabildiğini vurgulayan Sayarlıoğlu, buna ikincil (sekonder) Raynaud Fenomeni adı verildiğini belirtti. Bu tipin, sistemik skleroz, lupus, Sjögren sendromu, romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklarla birlikte görülebileceğini ifade etti. Ayrıca bazı hastalarda kulak, burun, yüz, diz ve meme uçlarının da etkilenebileceğini, nadiren tüm kol ve bacaklarda belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi.

Parmaklarda görülen renk değişikliğine iğnelenme, uyuşma ve ağrının eşlik edebileceğini belirten Sayarlıoğlu, damarların uzun süre dar kalmasının dokular için risk oluşturabileceğini ve parmak uçlarında yaralar gelişebileceğini kaydetti. Raynaud Fenomeni’nin tanısının, hastanın şikâyetleri ve muayene bulgularıyla konulduğunu belirten Sayarlıoğlu, gerekli görülen durumlarda ek tetkiklerle benzer şikâyetlere yol açabilecek diğer nedenlerin mutlaka dışlanması gerektiğini sözlerine ekledi.