Gizem Vuraloğlu

Gizem Vuraloğlu

Tıbbi Bitkileri Doğru Demleme Yöntemleri

A+A-

Sizi bilmem ama sanırım ben sobalı evlerde büyüyen son kuşaktanım. Hani üzerinde ekmek, kestane ve hatta fındık kızartıp afiyetle yediğimiz, mandalina kabuklarının ısındıkça ortalığı saran enfes kokusuyla huzur bulduğumuz o sıcak evlerde…

Bir an geçmişe daldım, peki buradan nereye bağlayacağım? O sobanın üzerinde, şirin bir demlikte muhakkak ıhlamur da kaynamıştır. Yüksek ihtimalle sabahtan akşama olmasa da ikindiye kadar fıkır fıkır kaynamıştır. Geçmişte tanık olduklarım ve müşterilerimden duyduklarımdan yola çıkarak bu yanlışı düzeltmek amacıyla tıbbi bitkilerin doğru demleme yöntemlerinden temel olarak bahsetmek istedim.

Tıbbi çayları, bitkilerin kullanacağımız kısımlarına göre; kaynatma, sıcak demleme ve oda ısısında bekletme şeklinde 3 farklı yöntemle hazırlayabiliriz.

Kaynatarak demleme (dekoksiyon); kök, kabuk ve tohum gibi sert bitki kısımlarından etken maddelerin suya geçmesini sağlamak için uygulanır. Örneğin; 5 gram kök zencefil ( ortalama, serçe parmağı büyüklüğünde bir parçaya tekabül eder) 100 ml yani bir bardak su ölçüsünde olacak şekilde kaynamaya bırakılır, kaynadıktan sonra altı kısılır ve 10 dakika daha kaynadıktan sonra altı kapatılır, ılımaya başlayınca süzülür.

Sıcak demleme (infüzyon); yaprak, sap, çiçek gibi kolay çözünebilecek bitki kısımlarından etken maddeyi elde etmek için kullanılan yöntemdir. Bitkinin etken maddeyi ihtiva eden kısmına kaynar su dökülür, ağzı kapatılır. Çiçekler 3-5 dakika; sap ve yapraklar 5-7 dakika demlenip süzülür. Örneğin; 2 gram adaçayına (yaklaşık bir tutam) 100 ml yani bir bardak kaynar su ilave edilir, 5 dakika demlendikten sonra süzülür.

Oda ısısında suda bekletme (maserasyon); içinde müsilaj bulunan veya sıcak hazırlandığında çaya geçmesini istemediğimiz maddeler bulunan bitkilerden tıbbi çay elde etmek için kullanılır. Bitki materyali oda ısısındaki suda 4-12 saat bekletilip süzülür. Örneğin; ebegümeci çiçek ve yaprakları, keten tohumu, çuha çiçeği çiçek ve kökleri gibi.

Önem arz eden diğer hususlar; demlik olarak porselen, cam ya da bakır tercih edilmesi. Hazırlamak için musluk suyu değil de içme suyu kullanılması. Bitkinin demleme işlemi gerçekleştikten sonra süzülmesi.

 

Şimdi gelin bu bilgiler doğrultusunda sizlerle birlikte ıhlamur kaynatmayalım, demleyelim. Örneğin ıhlamurun içerisine; İzmir kekiği (bilye kekik), kuşburnu, kök zencefil koymayı tercih edersek. Evvela demliğe kuşburnu ve zencefili koyup kaynatmalı, demlemeye geçince ıhlamur ve kekiği içerisine atıp birlikte demlemeye bırakmalıyız. Ya da ıhlamur ve kekiği infüzyon yolu ile demleyip. Ayrı bir yerde zencefil ve kuşburnuları kaynatıp demleyip, her ikisini de süzdükten sonra karıştırmalıyız.

Umarım sizler için faydalı bilgiler olmuşlardır. Bu yazım için kaynak olarak sevgili Nazım Tanrıkulu hocamın  ‘Tıbbi Bitkileri Doğru Kullanma Rehberi’ adlı kitabından faydalandım. Şifalı bitkilerin büyülü dünyası ile ilgili öğrenmek istedikleriniz varsa muhakkak tavsiye ederim.

 

Tekrar görüşmek üzere, sevgiyle ve sağlıkla kalın…

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.