Av.Anıl Türkoğlu

Av.Anıl Türkoğlu

Sosyal Medyada İşlenmesi Muhtemel Suç Tipleri

A+A-

1- Hakaret ve Tehdit (TCK m. 125 ve 106)
Sosyal medya platformlarında Hakaret ve Tehdit suçlarının icrası hızlı ve özel bir hamle gerektirmediğinden olsa gerek en sık rastlanan suç tiplerinden ikisidir. Türk Ceza Hukuku, kişinin onur, şeref ve haysiyetine yöneltilen fillere karşı vatandaşını korumaktadır. Kişinin belirtilen haklarına karşı sövme, aşağılama, somut bir fiille saldırıda bulunma gibi eylemler suç teşkil edecektir. Bu fiillerin sosyal medya üzerinden (Twitter, facebook, instagram, snapchat…) direk mesaj, gönderi paylaşma, yorumda bulunma gibi bir çok internet eylemi ile işlenmesi mümkündür. 
Hakaret ve tehdit suçlarının sosyal medya üzerinden işlenmesi belli özellikler arz etmektedir. Bir çok kişinin görebileceği yada duyabileceği biçimde suç işlenirse aleniyet kazandırılmış olacak ve bu kanun gereği cezanın arttırılmasına sebebiyet verecektir. Bir diğer durum ise toplum tarafından  feyk olarak nitelendirilen, asıl kullanıcısının kimliğini gizleyen sahte hesaplar ile bu suçun işlenmesi yine kanun gereği cezanın arttırılmasını gerektirecektir. 
Kaba söz ve eleştiri niteliğini aşan kelimeler klavyemizin gönder butonuna basmamızla beraber cezai sorumluluğumuzun doğmasına sebebiyet verebilir. Bu sebeple dikkatli ve temkinli davranmakta fayda olduğu aşikar.
2- Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK m.132)
Kişiler arasındaki yazılı, sözlü ve görsel iletişime ilişkin kayıtların izinsiz olarak dinlenmesi, okunması, kayda alınması veya yayınlanması, TCK m.132 uyarınca suç teşkil etmektedir. Toplumunda gün geçtikçe daha çok kanıksadığı ifşa kelimesinin cezai boyutlarından birisi bu suçu oluşturmaktadır.
Kişilerin izinsiz şekilde telefon konuşmalarını dinlemek veya kayda almak, mesajları okumak veya kayda almak suçun fiilleri arasındadır.
Dinlemek veya okumak suçun basit halini oluştururken, yayınlamak veya kayda almak nitelikli halini oluşturmakta ve cezanın miktarını arttırmaktadır.
Mağdurun fail ile konuşmalarının paylaşılması da bu madde kapsamında suç oluşturmaktadır. Örneğin whatsapp üzerinden size gönderilen mesajı gönderen kişinin rızası olmadan başkaları ile paylaşmanız hatta paylaşmaksızın sadece okutmanız dahi ceza almanıza sebep olacaktır.
Burada ayrıca belirtmem gereken bir husus ise;

Boşanma, alacak gibi bir çok dava çeşidinde delil olarak mesaj kayıtları sunulmaktadır. Bu gibi durumlara ilişkin bir Yargıtay kararını paylaşmak istiyorum. “Yargıtay Ceza Genel Kurulu da ‘kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçla ilgili olarak, bir daha kanıt elde etme olanağının bulunmadığı ve yetkili makamlara başvurma imkanının olmadığı ani gelişen durumlarda karşı tarafla yaptığı konuşmaları kayda alması halinin hukuka uygun olduğunun kabulü zorunludur. Aksi takdirde kanıtların kaybolması ve bir daha elde edilmemesi söz konusudur.” Yargıtay bu konuda kriterlerini belirtmiş eğer bu haller mevcut ise ekran görüntüsü alınan mesaj kayıtlarınız hukuka uygun kabul edilecek ve mahkemece dikkate alınabilecektir.

3- Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m. 158)
Örneğin bir başkası adına sahte instagram profili oluşturarak, namına hareket ettiği arkadaşlarından, kendini profil sahibi kişiymiş gibi tanıtarak para, eşya veya farklı maddi istemlerde bulunması nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturacaktır.
4- Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m. 134)
Kişinin özel hayatına ilişkin içeriklerin izinsiz olarak yayınlanması, Türk Ceza Kanunu m.134 anlamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturmaktadır. Örneğin facebook hesabında kendi sayfasında fotoğrafını paylaşan bir kişini, paylaşımını başkalarının da görmesine imkan sağlamanız sizi fail konumuna getirecektir. Burada yüksek mahkemelerin kıstas olarak getirdiği bir uygulamadan bahsetmek gerekmektedir. Şöyle ki; sosyal medya hesapları gizli veya herkese açık şekilde kullanılabilmektedir. Hesabını gizli olarak düzenlenmeyen bir kişinin paylaşımda bulunduğu fotoğrafını, başkaları ile paylaşmak yüksek mahkemelerce suç olarak nitelendirilmemektedir. Gerekçesi ise, herkese açık olan profillerde yapılan paylaşımların aleniyet kazandığı ve aleni fotoğrafların paylaşılmasının suç olmadığıdır. Sonuç olarak gizli bir hesaba sahip sosyal medya arkadaşınızın paylaştığı fotoğrafını, sizde başkaları ile paylaşırsanız suçlu bulunmanız kuvvetle muhtemeldir. Ancak arkadaşınız herkese açık bir hesaba sahipse fotoğrafı aleniyet kazandığından bahisle sizin cezai sorumluluğunuz doğmayacaktır.
5- Cinsel Taciz (TCK m. 105)
Kanun koyucu, cinsel taciz suçunun işlenebilmesi için fiziksel bir temas aramamış, mağdurun cinsel amaçlı olarak taciz edilmesini suçun oluşması için yeterli görmüştür. Belirtilen davranış, sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilebileceğinden, sosyal medya üzerinden cinsel içerikli iletiler gönderilmesi, karşılıklı görüntülü konuşmalarda ve mesajlaşmalarda cinsel içeriğe haiz eylemlerde bulunulması halinde cinsel taciz suçu oluşabilecektir.
Örneğin sosyal medya üzerinden kişilere cinsel içerikli görüntülerinizi atmanız, ısrarlı aramalarınız veya mesajlarınız bu suç kapsamında cezalandırılmanıza sebep olabilir.
Seni beğeniyorum, seni seviyorum, seninle tanışmamız lazım gibi ifadeler de suça konu olabilmektedir. Yargıtay bir kararında “sanığın bir suç işleme kararının icrası kapsamında katılana ait telefona 14.10.2008 ilâ 16.10.2008 tarihleri arasında birden fazla kez "Seni seviyorum" yazılı mesajlar göndermesi” eylemini suç olarak kabul etmiştir.
6- Müstehcenlik ya da Çocuk Pornografisi (TCK m. 226)
Müstehcenlik yahut çocuk pornografisi, bütün Dünyada kararlılıkla üzerine gidilen ve engellenmesi amacıyla büyük bir efor sarf edilen bir suçtur. Sosyal medya da bu suçun  işlendiği mecralardandır. Zira, bilişim teknolojisinin gelişmesi ve artık çocukların da küçük yaştan itibaren bilgisayarlara aşina olmasından dolayı, çok erken yaşta iyi düzeyde bilgisayar kullanabilir hale gelmeleri ile birlikte, sosyal ağlarda hesap açmaktadırlar. Bu bağlamda, sosyal ağlarda çocuklarla iletişime geçen yetişkinlerin, çocuklara müstehcen görüntüler göstermeleri yahut çocukları müstehcen ses veya yazılara maruz bırakmaları durumunda, bu suç meydana gelecektir.
Hepimizin sosyal medyada 18 yaşından küçük takipçilerimiz vardır. Kendi profilimizde müstehcen nitelikte görüntü, yazı yada ses paylaşmamız, 18 yaş altındaki takipçilerimizin müstehcen görüntülere maruz kalmasına sebep olacağından, sanık olarak mahkeme huzuruna çıkmamıza neden olabilecektir.
7- Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi ve Yayılması
(TCK m. 135-136)
Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade etmektedir. Bu bağlamda sadece bireyin adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi onun kesin teşhisini sağlayan bilgiler değil;  aynı zamanda kişinin fiziki, ailevi, ekonomik, sosyal ve sair özelliklerine ilişkin bilgiler de kişisel veridir.  Kişisel verilerin, hukuk sistemimizde yeri ve önemi gün geçtikçe artmaktadır. 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile somut olarak çok büyük bir adım atılmıştır. Kanun sadece bireysel anlamda insanları değil; manavdan holdinge kadar tüm iş faaliyetlerini etkilemekte, işçilerin bilgilerinin işverence nasıl kayıt altına alınacağını da düzenleme altına almakta ve zorunlu tutmaktadır. Konunun önemine ve güncelliğine binaen ileriki tarihli  bir çalışmamda sadece bu konu üzerinde durarak geniş kapsamlı değerlendirmelerde bulunacağım. 
Sosyal paylaşım sitelerinde kişilerin isim, kimlik bilgileri, cep telefonu numaraları, fotoğrafları gibi kişisel verilerinin rızaları dışında kaydedilmesi veya yayılması, şüphesiz ki bu suçlara sebebiyet vermektedir. Kendi rızasıyla fotoğraflarını veya kişisel bilgilerini bu mecralarda paylaşan kişilerin bu rızası, bu fotoğraf ve bilgilerin rızası dışında paylaşılmasını kapsamadığından söz konusu eylemler  “kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması” suçuna vücut verecektir. Özel hayatın ihlali başlığı altında açıkladığım aleniyet kavramı bu başlık altında da geçerli ve suçun oluşumunu engelleyici niteliktedir.
Feyk olarak da bilinen sahte sosyal medya hesaplarında başkalarının kişisel verilerini kullanmak yani başkasının ismini, resmini, lakabını, telefon numarasını… kullanmak da   Tck m. 136 kapsamında suç olarak nitelendirilecektir.
8- Bilişim Sistemine Girme, Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme (TCK m. 243 ve 244)
Sosyal medya hesapları bilişim sistemi olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple sosyal medya hesaplarına sahibinin rızası bulunmadan giriş yapılarak, belli bir süre bu hesabın kullanılması, hesap sahibinin paylaşımlarının veya bilgi yada verilerinin silinmesi, yahut silinmeyip değiştirilmesi Tck m. 243 ve 244 anlamında suç teşkil edebilecektir.
 Hesaptaki kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, hesabın aracı olarak kullanılmasıyla hakaret, tehdit, cinsel taciz gibi suçların işlenmesi gibi eylemler de ayrıca suç oluşturabilir.

Sosyal medya aracılığı ile kasten yahut ihmalen işlenebilinecek suç tiplerini genel anlamda siz değerli okurlara nakletmeye gayret ettim. İşlenmesi muhtemel suçlar pek tabi yukarıdakilerden ibaret olmayıp, somut olayın hal ve durumuna göre başkaca kanun maddeleri gereği de suç olarak nitelendirilebilecektir. Ancak uygulamada en sık rastlananlar ve genellikle ceza mahkemeleri yargılamasına konu olanlar aktarmaya çalıştığım suç tipleridir. İzah ettiğim suç tiplerinden de anlaşılacağı üzere sosyal medyada suç işlemek aslında bizlere çokta uzak değil. Bir günümüzün, zaman açısından giderek artan bir ivmeyle büyük bir bölümünü alan sosyal platformlarda dikkatli davranmakta fayda var.
Bir sonraki köşe yazımda ise suç teşkil edebilecek durumlar ile karşılaşıldığında nasıl bir yol izlenilmeli, deliller nasıl temin ve muhafaza edilmeli, maddi-manevi tazminat davalarına konu edilebilirliği başlıkları altında okurlara yol gösterici bilgi paylaşımlarında bulunmayı hedefliyorum.
            “Mutluluğun en büyük temelleri şunlardır: Bir şey yapmak, bir şeyi sevmek ve bir şeyi umut etmek.”                        
                                     (Allan K. Chalmers)
                
  Mutluluk temelleriniz daim olsun; umutla, sevgiyle, hoşça-kalın.

Önceki ve Sonraki Yazılar