Samsun Seyyid Kutbiddin Mezarlığı’nda başlatılan kurtarma kazısında, “Samsun” yazılı mezar kitabesi ve tarihi mezar taşları bulundu. Kazılarla, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait önemli şahsiyetlerin mezarlarının gün yüzüne çıkarıldığı bildirildi.
Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle İlkadım ilçesinde bulunan Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi’nin içinde yer aldığı eski mezarlık alanında kültürel mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma hedefiyle kurtarma kazısı ve çevre düzenleme çalışmaları başlatıldı.
Çalışmalar kapsamında şu ana kadar “Samsun” yazılı mezar kitabesi, yeni bir tarihi mezar ile Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Anadolu Müfettişi Rıza Efendi’nin eşi Fehime Hanım yazılı mezar baş taşlarının ortaya çıkarıldığı belirtildi.
“Samsun yazılı bir kitabe bulduk”
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, kazı çalışmalarının önemine dikkat çekerek, Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk döneminde önemli şahsiyetlerin bu alanda yattığını söyledi. Mezarlığın Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri ve birçok değerli isme ev sahipliği yaptığını vurgulayan Çakır, “Biz de geçmişimize sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Şu ana kadar üzerinde Samsun yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz” dedi.
Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi’nin özellikleri
Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi, İlkadım ilçesi Kökçüoğlu Mahallesi’ndeki mezarlık alanı içerisinde yer alıyor. Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin torunu olduğu rivayet edilen Seyyid Kutbiddin’in, 1853 yılında Rus donanmasının Sinop baskını sırasında Samsun’u savunan manevi şahsiyetlerden biri olduğu ifade ediliyor.
Tek katlı, tuğladan yığma olarak inşa edilen cami; kırma çatısı ve Marsilya kiremitli çatısıyla dikkat çekiyor. Kuzey ve doğu cephesinde “L” biçimli ahşap kemerli son cemaat yeri bulunuyor. Caminin güneyindeki türbede ise M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe yer alıyor. Yapının tavan ve taban döşemeleri ahşap olup gömme tavan göbeği mevcut.
Son onarımlarda türbe ve caminin tuğla duvarlarının travertenle kaplandığı, son cemaat yerinin camekanla çevrildiği ve ahşap tavanın yenilendiği kaydedildi. Samsun’un en eski mezarlıklarından biri olarak öne çıkan alanın, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait mezar taşları ve yapılarıyla tarihi dokuyu günümüze taşıdığı belirtildi.