Bafra’ya bağlı Derbent Mahallesi’nde köy halkı, geçmişten bugüne uzanan kültürel hafızayı ve mübadele dönemine ait hatıraları anlattı. Köy sakinlerinden Mümin Dede, o yıllarda yaşanan dikkat çekici bir olayı paylaşarak Derbent’in tarihine ışık tuttu.
Mübadele döneminin ilk gelenlerinden olan ve köyde “Asker Dede” olarak bilinen kişinin torunu olan Mümin Amca, dedesinden dinlediği bir olayı anlattı. Anlatılanlara göre Yunan askerleri bir gün köyde Türkleri bir odaya kapatarak kendi aralarında konuşmaya başladı. Yunanca konuşan askerler, “Türklerin kafasını koparacağız” şeklinde tehditlerde bulundu.
O sırada kapının arkasından onları dinleyen ve Yunanca bilen Asker Dede bu sözlere dayanamadı. Söylenenleri anlayınca kapıdan seslenerek karşılık verdi. Bu çıkış Yunan askerleri arasında kısa süreli bir şaşkınlığa neden oldu.
Mümin Dede’nin aktardığı hatıraya göre daha sonra köyden yaklaşık 20–30 kişi toplanarak dışarı çıkarıldı. Yunan askerlerinin planının, köy halkını yalın ayak şekilde çalılıkların ve dikenlerin içinden yürütmek olduğu anlatıldı. Amaçlarının, insanların sakat kalmasını sağlayarak Türkiye’ye yapılacak mübadelede zor durumda bırakmak olduğu ifade edildi.
Tam o sırada gökyüzünde kara bulutların belirdiği, şimşeklerin çaktığı ve büyük bir gök gürültüsünün duyulduğu anlatıldı. Mümin Dede’nin aktardığına göre ani şekilde bastıran karanlık ve şiddetli hava değişimi Yunan askerleri arasında korkuya neden oldu.
Anlatıya göre askerler panikleyerek “Türklerin Allah’ı var, kaçın” diyerek bölgeden uzaklaştı. Bu olay, köy halkının hafızasında yıllardır anlatılan bir hatıra olarak Derbent Mahallesi’nde nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor.
Derbent Mahallesi’nde yapılan sohbetlerde köy sakinleri yalnızca bu hatırayı değil, aynı zamanda mübadele döneminde yaşanan zorlukları, köyün geçmiş kültürünü ve eski yaşam biçimlerini de anlatarak bölgenin tarihine dair önemli bilgiler paylaştı.