Bafra’da düzenlenen II. Bafra Sempozyumu’nda konuşan OMÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rıza Karagöz, Osmanlı dönemine ait dikkat çekici verileri paylaştı. Karagöz, 1830’lu yıllarda Bafra’nın hem nüfusunun hem de mahalle sayısının Samsun merkezle yarışacak düzeyde olduğunu belirtti.

Bafra’nın tarihi, kültürel ve sosyal geçmişinin ele alındığı II. Bafra Sempozyumu, kentin geçmişine ışık tutan önemli bilgilerin ortaya çıkmasına sahne oldu.

Yaklaşık 88 bilim insanının katıldığı sempozyumda Bafra’nın tarihsel gelişimi, nüfus yapısı, mahalleleri, ekonomik hayatı ve bölgedeki konumu farklı yönleriyle değerlendirildi.

Sempozyumda konuşan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rıza Karagöz, Osmanlı dönemine ait nüfus ve yerleşim kayıtlarından dikkat çekici bilgiler aktardı.

1830’lu Yıllarda Bafra’nın Mahalle Sayısı Samsun’dan Fazlaydı

Prof. Dr. Rıza Karagöz’ün aktardığı bilgilere göre, 1830’lu yıllarda Bafra’nın mahalle sayısı Samsun merkezden daha fazlaydı.

Dönemin kayıtları, Bafra’nın yalnızca kırsal üretimiyle değil, yerleşim büyüklüğü ve nüfusuyla da bölgenin önemli merkezlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.

Bafra’nın nüfusunun da aynı dönemde Samsun ile oldukça yakın seviyelerde olduğu, bazı dönemlerde iki yerleşim arasında dikkat çekici bir denge bulunduğu ifade edildi.

Bafra 1893’te 62 Bin 782 Nüfusa Ulaştı

Bafra’nın nüfusundaki büyüme 19. yüzyıl boyunca devam etti.

1881/82-1893 Osmanlı nüfus kayıtlarında Bafra kazasının toplam nüfusu 62 bin 782 kişi olarak yer aldı.

Bu nüfusun 38 bin 936’sını Müslümanlar, 22 bin 834’ünü Rum Ortodokslar, kalan bölümünü ise farklı topluluklar oluşturuyordu.

Aynı dönemde Bafra kazasında 114 köy, 13 mahalle ve bir nahiye bulunduğu belirtiliyor.

Dönemin verilerinde Samsun merkez kazasının nüfusunun yaklaşık 68 bin seviyesinde olması ise Bafra’nın bölgedeki büyüklüğünü ortaya koyan en çarpıcı göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.

Samsun ile Arasında Sadece Birkaç Bin Kişi Vardı

1890’lı yılların başında Bafra kazasının nüfusunun yaklaşık 63 bine, Samsun merkez kazasının ise yaklaşık 68 bine ulaşması, iki merkez arasındaki nüfus farkının oldukça düşük olduğunu gösteriyor.

Bu veriler, bugün Samsun’un ilçesi konumunda bulunan Bafra’nın Osmanlı döneminde bölgenin en önemli nüfus ve ticaret merkezlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.

Bafra’nın Nüfusu 81 Bini Aştı

Bafra’daki nüfus artışı sonraki yıllarda da sürdü.

Akademik çalışmalarda Bafra ve köylerinin nüfusunun 1902 yılında yaklaşık 66 bin, 1912 yılında 76 bin, 1914 yılında ise 81 binin üzerine çıktığı görülüyor.

1914 yılı kayıtlarında Bafra kazasının nüfusu 48 bin 944 Müslüman, 30 bin 838 Rum ve 1.735 Ermeni olmak üzere toplam 81 bin 517 kişi olarak belirtiliyor.

Bafra’nın Tarihî Gücü Rakamlarla Ortaya Çıktı

II. Bafra Sempozyumu’nda paylaşılan bilgiler, Bafra’nın 19. yüzyılda yalnızca verimli ovası ve tarımsal üretimiyle değil, nüfusu, mahalle sayısı ve ekonomik hareketliliğiyle de Samsun bölgesinin en güçlü merkezlerinden biri olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Prof. Dr. Rıza Karagöz’ün aktardığı 1830’lu yıllara ait veriler ise Bafra’nın mahalle sayısında Samsun merkezden daha ileride olduğunu, nüfus bakımından da Samsun’la yarışacak büyüklüğe sahip bulunduğunu gösteriyor.