casino maxi
  • BIST 97.988
  • Altın 242,791
  • Dolar 6,2605
  • Euro 7,3554
  • Samsun : 20 °C

ÇELTİKTE GÜBRELEME

FATİH ASLAN

Bafra ilçesinde nisan ayı sonuna doğru çeltik ekim hazırlıkları başlar. Toprak hazırlığı sırasında, daha önce yaptırılmış olan toprak tahlili sonuçlarına uygun olarak ilk gübrelemeyi (taban gübrelemesi) yapmak gerekir.

           

             Bütün bitkilerde olduğu gibi, çeltik tarımında da 16 adet bitki besin maddesi gereklidir. Ancak bunların çoğu genellikle toprakta yeteri kadar mevcut olduğu için haricen verilmesine ihtiyaç kalmaz. Çeltik tarımında azot, fosfor, potasyum ve az miktarda da çinko gübrelemesine ihtiyaç duyulur.

 

            En doğru gübreleme; toprak tahlili yapılması ve bu tahlil sonucunun doğru yorumlanması ile mümkündür. Çeltik tarımı için optimum pH, 5,5–7,5 arasında olmalıdır. 5,2 den az ve 8,2 den yüksek pH seviyeleri çeltik için kritik pH seviyeleridir. pH, kritik seviyenin altında ise kireçleme, üstünde ise kükürt kullanımı gerekir. Ancak Bafra Ovasında çeltik  tarımı yapılan alanlarda pH, bu sınırların altında görülmez. Genellikle sınırlar içersindedir veya yüksek ise kullanılan amonyum sülfat veya potasyum sülfat gübrelerinde bulunan kükürt dolayısıyla dengelenmiş olur.

            Çeltik tarımı yapılan yerlerde çoğunlukla azot eksikliği görülür. Fosfor ve potasyuma olan ihtiyaç, azota olan ihtiyaç kadar fazla değildir. Fakat çeltik yetiştirilen topraklarda uygulanan azottan etkili bir şekilde yararlanma, ancak, toprakta fosfor ve potasyumun dengeli bir şekilde bulunması ile mümkün olur. Toprakta yeteri miktarda fosfor ve potasyum yoksa verilen azotun etkinliği azalır. Bu elementler, ekimden hasada kadar olan dönem boyunca toprakta yeteri kadar bulunmalıdır. Yüksek verim için bu, önem taşımaktadır. 

            Ortalama olarak çeltik bitkisinin, dönümde 17-18 kg azota, 6-8 kg. fosfora ihtiyacı vardır. Genelde, topraklarımız potasyum bakımından zengindir. Ancak, üst üste çeltik ekilen veya ağır arazi tesviyesi yapılan  tarlalarda potasyum eksikliği görülebilir. Bu durumda, yüksek ve kaliteli verim amacıyla,  ihtiyaca göre iki veya üç yıl ara ile bir miktar potaslı gübrenin kullanılması uygun olur. Piyasada bulunan bazı kompoze gübrelerin terkibinde çinko bulunduğu için, bu gübrelerin kullanılması durumunda ayrıca çinko verilmesine ihtiyaç kalmaz.

 

            Çeltik tarımında kullanılabilecek en uygun azotlu gübre amonyum sülfattır. Bu gübrenin çiftçiler arasında bilinen adı (toz şekere benzediği için) şeker gübresidir. Yapısında % 21 azot, % 24 kükürt vardır. Dolayısıyla toprağa kükürt de verilerek pH’ın düşürülmesi ve dengelenmesi sağlanır. Çeltik bitkisi dönüme 17-18 kg azot istediği için ve amonyum sülfat gübresinde % 21 azot olduğu için gerekli azot miktarı şöyle bulunur:

            Kullanılacak amonyum sülfat gübresi miktarı = (Gerekli azot miktarı x 100) / 21

= (18x100) / 21 = Yaklaşık 80 - 85 kg. amonyum sülfat gübresi kullanılması gerekir.

            Azotlu gübre toprağa iki ya da üç defada verilmelidir. Ağır topraklarda iki defada verilebilir. Ancak hafif bünyeli topraklarda mutlaka üç defada verilmelidir. 1/3’ü ekim öncesi toprak hazırlığında, 1/3’ü kardeşlenme başlangıcında, 1/3’ü de salkım oluşumu başlangıcında (ekimden 55 veya 60 gün sonra) verilmelidir.

            Fosforlu ve potasyumlu gübreler ekim öncesi toprak hazırlığı sırasında taban gübresi olarak verilir. Bu dönemde çinko katkılı kompoze gübre (NPK+Zn) kullanımı uygun olacaktır.

            Günümüzde yavaş salınımlı gübreler piyasaya çıkmıştır. Bu gübrelerden kullanıldığı taktirde ekim öncesi yapılacak kompoze gübreleme tüm sezon boyunca yeterli olacaktır.

            Çeltik sahalarında genellikle aynı tarlaya üst üste her yıl ekim yapılmaktadır. Toprak yoğun bir şekilde kimyasal gübreye maruz bırakılmakta ve gitgide çoraklaşmaktadır. Bu nedenle, üç yılda bir tarlaya baklagil bitkisi ekilmeli ve yeşil olarak toprağa karıştırılmalıdır. Böylece organik madde takviyesi yapılmış ve baklagil bitkisinin kökleri vasıtası ile toprağa azot kazandırılmış olur. Bunun dışında toprağa çiftlik gübresi vermek veya humik asit, leonardit gibi organik maddeler ile takviye yapmak verim artışına neden olur.

            Sonuç olarak; çeltik için şu şekilde bir gübreleme önerisinde bulunmak yanlış olmaz:

 

            Toprak hazırlığı sırasında tabana: 40 kg 15.15.15 + Zn kompoze gübre ve 20 kg katı humik asit veya 5-6 litre sıvı humik asit.

            Kardeşlenme başlangıcında: 25 kg amonyum sülfat

            Salkım oluşumu başlangıcında: 25 kg amonyum sülfat

 

 

 

 

 

Bu yazı toplam 5419 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2011 Bafra 55 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 553 667 59 11 | Faks : 362 543 88 67 | Haber Yazılımı: CM Bilişim